PHÒNG BỆNH
Những nỗ lực để giám sát cần phải trực tiếp hướng tới để diệt muỗi và loại trừ những nơi 
muỗi sinh sản. Những biện pháp này rất quan trọng nhằm để loại trừ muỗi và những nơi muỗi sinh sản. Các biện pháp cần được tăng cường trước khi có sự chuyển mùa (trong và sau mùa mưa) và trong các vụ dịch...
1 Phòng muỗi đốt:
(a) Muỗi truyền virus Dengue đốt người vào ban ngày, cho nên phải tự bảo vệ để tránh muỗi đốt.
(b) Mặc quần áo dài che kín tay chân.
(c) Sử dụng thuốc diệt muỗi thận trọng khi sử dụng thuốc này đối với trẻ
nhỏ và người già.
(d) Dùng các dụng cụ bắt muỗi và diệt muỗi vào ban ngày.
(e) Dùng màn để tránh muỗi cho trẻ em, người già và những người khác khi ngủ ban ngày. Tác dụng của màn tốt hơn khi tẩm Permethrin (chất diệt côn trùng pyrethroid), rèm (bằng vải hoặc bằng tre) cũng có thể được tẩm chất diệt côn trùng và treo tại cửa sổ hoặc cửa ra vào để xua muỗi và diệt muỗi.
(f) Phá vỡ chu kỳ lây truyền muỗi người muỗi. Muỗi nhiễm virút khi chúng hút máu người bị bệnh. Màn chống muỗi và dụng cụ diệt muỗi sẽ giúp ngăn ngừa có hiệu quả để tránh muỗi đốt người và giúp ngăn chặn lây lan của virút Dengue. .
2- Phòng muỗi sinh sản:
Muỗi truyền virút Dengue sống và sinh sản ở những nơi nước ứ đọng ở trong và xung quanh nhà.
(a) Ðổ nước thừa ở chỗ ứ nước, máy điều hoà, ơ các bể, thùng nước, xô, chậu...
(b) Bỏ tất cả các vật dụng mà chứa nước đọng (chẳng hạn như ở chậu cây cảnh . . . ) ra khỏi nhà .
(c) Luôn luôn đậy kín tất cả các vật dụng chứa nước.
(d) Thu nhặt và loại bỏ những dụng cụ mà nước có thế đọng lại như : chai, lọ, túi nhựa, lon đồ hộp, lốp xe đạp,v.v..
Phát hiện sớm bệnh sốt xuất huyết và chăm sóc tại nhà
BS. Huỳnh Văn Nên
GĐ. Trung tâm Truyền thông GDSK An Giang
Vì chưa có thuốc điều trị đặc hiệu sốt xuất huyết nên y học hiện tại chỉ điều trị triệu chứng, điều trị nâng đỡ. Vì vậy, việc tiên lượng bệnh rất khó. Hiệu quả việc điều trị sốt xuất huyết phụ thuộc rất lớn vào tình trạng nhập viện của bệnh nhân: sớm hay trễ? Cho nên, chính sự hiểu biết của người dân, phát hiện sớm bệnh, kịp thời chuyển viện là hết sức quan trọng trong việc giảm tỉ lệ tử vong do sốt xuất huyết.
Sốt xuất huyết là bệnh nhiễm trùng cấp tính, diễn ra trong vòng 7 ngày với biểu hiện là sốt, xuất huyết (có thể xuất hiện hoặc không xuất hiện) và có khuynh hướng vào sốc (nếu sốc mà phát hiện và điều trị không kịp thời, bệnh nhân sẽ tử vong), xét nghiệm máu thấy có hiện tượng cô đặc máu và giảm tiểu cầu.
Bệnh có biểu hiện sốt cao liên tục, thường 39 - 40oC, không đáp ứng với thuốc hạ nhiệt (uống thuốc hạ nhiệt thì sốt giảm, sau đó sốt cao trở lại), mặt ửng đỏ, sung huyết kết mạc mắt, thường kèm theo nhức đầu.
Xuất huyết có thể ở dạng chấm dưới da, vết bầm dưới da, xuất huyết niêm mạc (chảy máu mũi, chân răng), xuất huyết đường tiêu hoá (ói máu hoặc tiêu phân đen).
Gan to và đau (người bệnh có cảm giác đau bụng).
Sốt thường xuất hiện vào thứ 4,5,6 của bệnh: biểu hiện tay chân lạnh, tiểu ít, đau bụng, bức rứt, mạch nhanh nhẹ, huyết áp tụt.
Xét nghiệm máu (tiến hành từ ngày thứ 3 của bệnh): Có hiện tượng cô đặc máu và tiểu cầu giảm.
Dựa vào các dấu hiệu bệnh vừa nêu trên và kết quả xét nghiệm, ta có thể định được bệnh sốt xuất huyết. Về độ năng của bệnh, có thể chia sốt xuất huyết ra làm 2 loại: sốt xuất huyết không sốc (nhẹ) và sốt xuất huyết có sốc (nặng).
Điều quan trọng là can thiệp như thế nào để giảm thiểu tối đa các trường hợp sốt xuất huyết chuyển sang nặng phải được phát hiện đúng lúc để xử trí kịp thời.
Cách chăm sóc để hạn chế các trường hợp chuyển sang nặng:
- Khi sốt cao phải được đến khám tại cơ sở y tế hàng ngày để được theo dõi, định bệnh và hướng dẫn cách chăm.
- Cho uống thuốc hạ nhiệt paracetamol 10-15mg/kg/lần (không quá 4 lần/ngày), kết hợp với lau mát tích cực bằng nước ấm. (Không dùng thuốc aspirine để hạ nhiệt vì có thể gây xuất huyết nặng).
- Cho uống thật nhiều nước, đủ các loại nước mà bệnh nhân thích (nước chín, nước trái cây, nước oresol v..v…), động viên người bệnh uống càng nhiều càng tốt.
- Cho bệnh nhân ăn lỏng, dễ tiêu, đủ dinh dưỡng, chia nhiều bữa nhỏ. Nếu thấy bệnh nhân chán ăn, ít chịu uống là có nguy cơ vào sốc.
- Từ ngày thứ 3 trở đi, phải theo dõi chặt chẽ, nếu người bệnh có những dấu hiệu nặng (dấu hiệu tiền sốc) như bức rứt, lừ đừ, không chịu ăn, uống nước ít, đau bụng, tay chân lạnh, ói ra máu, đi cầu phân đen, tiểu ít… phải cấp tốc đưa người bệnh đi nhập viện ngay. Mọi chậm trễ (đi thầy thuốc nam, thầy thuốc tư, cúng bái…) đều nguy hiểm đến tính mạng.
Nếu được chăm sóc cẩn thận, uống nhiều nước, bệnh ít tiến triển sang nặng và thường lành bệnh sau 7 ngày. Trường hợp bệnh chuyển sang nặng mà phát hiện kịp thời, xử trí đúng mức thì tỉ lệ tử vong rất thấp. Mọi người hãy tham gia vào công tác phòng chống bệnh sốt xuất huyết, nhất là chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết tại nhà cũng như phát hiện bệnh sớm, chuyển viện kịp thời để hạn chế tối đa những trường hợp tử vong đáng tiếc./.
